BORÇKA
8 Mayýs 2009 / Cuma
Borçka

Tarih, Coðrafi Yapý, Nüfus


Ýdari Yapý Artvin ve Borçka’nýn da içinde bulunduðu bölgeye ilk yerlerþenlerin Orta Asyadan gelen “HURRÝLER” olduðu yazýlý kaynaklarýn incelenmesinden anlaþýlmaktadýr. M.Ö 2000 yýlýndan baþlayarak Hurilerin yöreyi de içine alan geniþ bir bölgede devlet kurduklarý bilinmektedir. Daha sonra Urartularýn Hitit Ýmparatorluðunun yýkýlmasý ile Borçka yöresine kadar yayýldýklarý, M.Ö 720-714 yýllarý arasýnda Kimmerler, M.Ö 655‘de Sakalar daha sonra da Arsaklýlarýn egemenlik kurduklaraý çeþitli kaynaklarda yer almaktadýr.


M.S 576 Yýlýndan itibaren bölgeye Bizanslýlar hakim oldular. Halife Osman döneminde Ýslam Ordusu, 645 yýlýnda Bizans ordusunu yenerek bu bölgeye hakim olmuþtur. Sonralarý Emeviler, Hazar Türkleri ve Bagratlýlar bölgeye hakim olmuþtur.


Büyük Selçuklu Devletinin kurulmasýndan sonra Artvin, Borçka, Þavþat, Yusufeli ve Ardanuç Selçuklu topraklarýna katýldý(l063).Sonralarý bölge Moðollarýn egemenligine girdi.


 


Borçka ve çevresi Yavuz Sultan Selim’in Trabzon Valiliði döneminde Osmanlý egemenliðine girdi. 1877-78 Osmanlý – Rus Harbinden sonra Kars, Ardahan, Artvin ve Batum ile birlikte Borçka da Anadolu’dan koparýlarak Rus yönetimine býrakýldý. Bu tarihten sonra Borçka ve çevresi sýk sýk savaþlara sahne olmuþtunr.


30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Antlaþmasý’ndan hemen sonra Batum, Artvin, Borçka ve çevresi Ýngilizlerce iþgal edilmiþ, Ýngilizlerin ayrýlmasýndan sonra da bölgeye Gürcüler girmiþtir. Gürcülerin hakimiyeti 9 Þubat l921 yýlýna kadar sürdü. T.B.M.M. ultimatonu ile Gürcüler bölgeyi terketmiþ, 7 Mart 1921 yýlýnda Borçka, Artvin ve çevresi kesin olarak Anayurda kavuþmuþ oldu.


Borçka Ýlçesi 7 Temmuz l921 tarihinde ilçe olmuþ, 26 Haziran l926 tarih ve 877 sayýlý kanunla da Bucak haline getirilmiþ, 28 Mayýs l928 tarih ve 1288 sayýlý kanunla da yeniden Ýlçe statüsüne kavuþturulmuþtur.


Ýlçe, Karadeniz bölgesinin doðu ucunda, Artvin–Hopa Yolu üzerinde Çoruh Nehrinin kýyýsýnda þirin bir yerleþim yeridir. Yalçýn ve geçit vermeyen karlý daðlarýn, gür ormanlarýn, yataklarý derin ve hýrçýn akarsularýn yarattýðý eþsiz güzelliðe sahip olan Borçka’nýn Ýl Merkezine uzaklýðý 32 Km. dir.


Batýsý Hopa, güneyi Artvin ve Murgul, doðusu Þavþat, kuzeyi ise Gürcistan Cumhuriyeti topraklarý ile sýnýr oluþturan ilçenin denizden uzaklýðý 36 kilometre ve rakýmý 125 m.dir.


Ýlçe topraklarýnýn büyük bir bölümünü sarp ve geçit vermeyen daðlar kaplamýþtýr. Çoruh vadisi bu daðlýk bölgeyi ikiye ayýrmýþtýr. Daðlar, çoðu yerde geniþ vadi oluþumlarýn olanak vermeyecek þekilde yüksektir. Söz konusu özellik tarýma elveriþli topraklarýn geniþ alanlara yayýlmasýný da engellemiþtir. Ýlçede ovalýk alan bulunmamaktadýr. Ýlçe topraklarýnýn büyük bir bölümünü Doðu Karadeniz sýra daðlarýnýn doðu uzantýsý kaplar. Ýlçenin doðusunda Çoruh vadisinin kuzeyinde yer alan en önemli kabartý “Karçal Daðý”dýr (3414 m). Çoruh vadisinin güneyde yer alan “Balýklý Daðý Cankurtaran Geçidi “ ile geçit verir. Bu daðlarýn uzantýsý olarak yer alan irili ufaklý tepeler Ýlçe topraklarýnýn engebeli görünümünü saðlar.


Dað ve tepeleri ayýran derin vadiler, debi ve rejimi yüksek olan akarsu yataklarýný oluþturur. Ýlçenin büyük vadisinde akan Çoruh Nehri, Artvin topraklarýna Erzurum sýnýrlarýndan girer, Borçka’da Murgul, Ýçkale, Deviskel derelerini ve nihayet Aralýk, Karþýköy ve Güreþen derelerini alarak Muratlý Köyüne geçer ve Gürcistan Cumhuriyeti sýnýrlarýna girerek yurdu terk eder.


Ýlçenin önemli gölü Aralýk Köyü yakýnlarýnda bulunan “Karagöl”dür. Çevresi ormanlýk olup, eþsiz doðal güzelliðe sahiptir. Alaný 50.000 m2’dir. Karçal daðlarý eteklerinde bulunan “Yýldýz Gölü“ ilçenin ikinci gölünü oluþturur.


Borçka Ýlçesinde Karadeniz iklimi hakimdir. Yaz ve kýþ mevsimlerinde bol yaðýþ ve ýlýk hava egemendir.


Bitki örtüsünü aðaçlar ve meralar teþkil eder. Meralar daha çok vadi tabanlarýndadýr. Daðlarýn vadiye bakan yamaçlarý Ladin, köknar, çam aðaçlarýnýn oluþturduðu “orman denizi” ile süslenmiþtir. Yüksek kesimlerde ise bu aðaçlara meþe, kestane, kýzýlaðaç gibi yapraklýlar karýþýr. Orman gülleri, orman altý bitkileri ve eðreltiler ormanlýk alanlarda dikkatý çeker. Tarýma elveriþli arazinin az olmasý, ormanlarýn tahribine neden olmuþtur. Yöre ormanlarýnýn çevre ve yurt ekonomisine katkýsý büyüktür.


Ýlçenin 2000 Yýlý Genel Nüfus Sayýmý verilerine göre toplan nüfusu 27.654’dür. Ýlçe merkezinin nüfusu 9.008, köy nüfusu ise 18.646 kiþidir.


Köylerin doðal yapýsý, yaþam þartlarýný zorlaþtýrdýðýndan kýrsal alanlardan þehir merkezlerine ve genellikle il dýþýna sürekli göç olgusu görülür.


Ýlçeye baðlý 1 Belediye, 4 Mahalle ve 36 köy vardýr. Ýlçe merkezinde toplu yerleþim olmasýna karþýn, köylerde arazi yapýsýnýn daðlýk olmasý nedeniyle daðýnýk yerleþim hakimdir. Tarýmsal nüfusun çoðunluðu çay, fýndýk, tütün ve orman ürünleriyle iþtigal etmektedir.


Ýlçede kamuya ait 1 ve özel sektöre ait 2 çay fabrikasý bulunmaktadýr.


Eðitim - Öðretim ve Kültürel Yapý


Ýlçe genelinde, 2002-2003 Eðitim ve Öðretim yýlýnda 8 adet anaokulu, 26 adet ilköðretim okulu, 1 adet yatýlý ilköðretim okulu, 1 adet pansiyonlu ilköðretim okulu ve 2 adet lisede toplam 5.034 öðrenci eðitim ve öðretim görmüþtür. Bu kurumlarda görev yapan öðretmen sayýsý 239’dur. Ýlçemizde Gençlik Spor Ilçe Müdürlüðü tarafýndan iþletilen 1 Spor Sahasý bulunmaktadýr.


Saðlýk Hizmetleri


Ýlçede, 30 yatak kapasiteli 1 adet devlet hastanesi, 110 yatak kapasiteli 1 adet SSK hastanesi, 4 saðlýk ocaðý ve 26 saðlýk evinde saðlýk hizmetleri sunulmaktadýr. Mevcut saðlýk kurumlarýnda 4’ü uzman 12’si pratisyen 16 hekim, 77 yardýmcý saðlýk personeli görev yapmaktadýr.


Ekonomik Durum


Ýlçede yaygýn olan çay ve fýndýk üretimi yöre insanýn en önemli gelir kaynaklarýný oluþturmaktadýr. 1984 yýlýnda hizmete açýlan Muratlý Çay Fabrikasý, çevre köylerde üretilen çay ürününü iþlemektedir. 2002 yýlý içerisinde 18.379 dekar alanda 4008 yaþ çay üreticisinden 13.507 ton yaþ çay alýmý yapýlarak 2.015 ton kuru çay üretimi gerçekleþtirilmiþtir. Ýþletmede 620 kiþilik istihdam olanaðý saðlanmaktadýr. Zengin orman varlýðýnýn bulunduðu ilçede 17 marangöz atölyesi bulunmakta olup, bu atölyelerde genellkle 3 kiþi çalýþmaktadýr. Tarýmsal Kalkýndýrma kooperatiflerine ait 4 adet orman ürünlerini iþleyen ve özel sektöre ait tesis bulunmaktadýr. Yöre insanýnýn önemli gelir kaynaklarý arasýnda orman ürünleri istihsali de bulunmaktadýr.


Ýlçede hayvancýlýðýn ekonomik yaþantýdaki payý azdýr. 2002 yýlý itibari ile 10.760 büyükbaþ ve 3.453 küçükbaþ hayvan bulunmaktadýr.. Hayvancýlýk tamamen iç tüketime yöneliktir. Orman köylerinde arýcýlýk yaygýndýr. Ýlçede 10.711 adet fenni kovan 2080 adet karakovan mevcut olup, yýllýk ortalama 255 ton bal üretimi saðlanmaktadýr. Ýlçede 2 alabalýk üretim tesisi bulunmaktadýr. Borçka turizm deðeri olan doðal ve tarihi zenginliklere sahip olmasýna karþýn, ilçede turizm sektörü yeterince geliþmemiþtir. Ýlçe Karçal Daðlarýnýn eteklerini kaplayan geniþ yaylalar (Karçal Yaylalarý, Küçük Yayla), irili ufaklý tepeler (Vergetil Sýrtý), soðuk sularý (soðuk su, beyaz su), dere ve gölleri (Karagöl,Yýldýz Gölü) ile doyumsuz manzaralar arz eder.




Aralýk Köyü sýnýrlarý içerisinde bulunan Karagöl, “orman denizi” içerisinde kapkara deniz görünümlü, alabalýðý, buz gibi soðuk suyu ve eþsiz manzarasý ile önemli bir kamp yeridir. Ýlçe, balýkçýlýk (Alabalýk) ve av turizmi (Ayý,Domuz , Çakal, Tilki, Kurt, Dað Keçisi, Vaþak vb. ) açýsýndan zengin bir potansiyele sahiptir. Ýlçenin doðusunda bulunan Karçal daðlarý dað turizmine oldukça musaittir. Daðcýlar için bir cennet sayýlabilecek Karçal daðlarý (3400 m), eþþiz güzellikteki manzaralarý, buzullarý, buzul devrinden kalma irili ufaklý gölleri, buzullarýn erimesinden doðan dereleri, tarihi kemer köprüleri ve yaylalarý ile zengin bir turizm potansiyeline sahiptir.


Ýlçede 22’si Tarýmsal Kalkýnma, 1’i Motorlu Taþýyýcýlar, 1’i Minibüsçüler, 1’i Esnaf ve Kefalet, 1’i Konut ve 1 Damperli Kamyoncular Kooperatifi olmak üzere 27 kooperatif bulunmaktadýr.