|
|
|
Artvin Coðrafi Konumu
23 Temmuz 2009 / Perþembe
Artvin Coðrafi Konumu
|
Karadeniz Bölgesinin Doðu Karadeniz Bölümünde, Doðu Karadeniz Daðlarý üzerinde yer alan Artvin Ýli'nin doðusunda Ardahan, güneyinde Erzurum, batýsýnda Rize, kuzeybatýsýnda Karadeniz, kuzeyinde Gürcistan Cumhuriyeti bulunmaktadýr. Ýlin yüzölçümü 7.436 kilometrekaredir. Artvin'in Gece Görünümü
Artvin, arazi bakýmýndan genel olarak daðlýktýr. Ýlin Arhavi ve Hopa Ýlçeleri, Karadeniz ile denize paralel uzanan Doðu Karadeniz Daðlarý arasýnda kalan dar bir düzlük alan üzerine kuruludur. Artvin'in Genel Görünümü
Ýlin Karadeniz’e olan kýyý uzunluðu 34 kilometredir. Kýyýdan iç bölgelere doðru gidildiðinde arazinin birden yükseldiði görülür. Artvin 'de, ova olarak nitelendirilebilecek alanlar, Arhavi ve Hopa kýyý þeridindeki aluvyal düzlükler dýþýnda mevcut deðildir.
Ýl sýnýrlarý içinde 30'a yakýn akarsu vardýr. Bunlardan Karadeniz’e dökülenler hariç diðerleri Çoruh Nehri’nin kollarýdýr. Ýlin muhtelif yerlerinde çok sayýda doðal göl vardýr. Bunlardan; Þavþat ve Borçka Ýlçelerinde bulunanlarý doðal güzellik ve turizm açýsýndan en önemlileridir.
Daðlar
Karadeniz kýyýsýna paralel olarak uzanan Doðu Karadeniz Daðlarý’nýn il sýnýrlarý içindeki uzantýlarý; Kaçkar, Altýparmak, Kükürtlü, Ýskaristi Daðlarý adýyla sýnýra kadar uzanmaktadýr. Bu dað sýrasýnýn üzerinde çok sayýda dað ve yüksek tepeler yer alýr.
Karadeniz kýyýsýný takip ederek batýdan doðuya doðru iki sýra halinde uzanan3937 m. Yüksekliðindeki Kaçkar Daðý Karadeniz Daðlarý’nýn en yüksek noktasýný oluþturur. Bu daðýn su bölüm çizgileri; Artvin, Rize, Erzurum il sýnýrlarýný belirler. Þavþat ve Borçka ilçeleri arasýnda yer alan, Çoruh ve Berta vadileri ile Gürcistan sýnýrýna kadar uzanan Karçal Daðý 3428 m. Yüksekliði ile ilin diðer önemli bir daðýdýr.
Artvin'in Diðer önemli Daðlarý ve Yükseltileri Þöyledir;
Kaçkar daðý -3937 m., Mihrap daðý-2950 m., Karçal daðý-3428 m., Sahara daðý-2799 m., Kükürttepe daðý-3348 m., Karyan daðý - 2790 m., Arsiyan daðý - 3164 m., Kara dað - 2300 m., Çadýr daðý - 3050 m., Büyük Yurt daðý - 2250 m., Kürdevan daðý - 3050 m., Genya daðý - 1850 m., Kartal daðý - 3000 m.
Ovalar
Ýl sýnýrý içerisinde ova özelliði gösteren yerler hemen hemen yoktur. Ýl topraklarýnýn ancak %0.2 alanýný kaplayan düzlüklere rastlanýr. Kýyýda akarsu birikintilerinin meydana getirdiði alüvyal ovalara rastlanmaz. Çünkü daðlarýn denize bakan yamaçlarýnda kaynaklarýný alan Hopa ve Arhavi Deresi’nin sularý az ve uzunluklarý kýsa olduðundan birikinti ovalarýnýn büyüklüðünü sýnýrlamýþtýr. Bütün bunlara raðmen Hopa ilçesinde, Sundura Dere’sinin aðzýnda ve Arhavi ilçesinin Kabirse Dere’sinin aðzýnda birer küçük delta ovalar oluþmuþtur.
Yaylalar
Ýl topraklarýnýn yaklaþýk % 51’ini kaplar. Yayla'dan Görüntüler
Artvin’in baþlýca yaylalarý; 1. Yusufeli, Zeytinlik ve Ortaköy Derelerinin oluþturduðu çizginin güneydoðusundaki bölgede bulunan Meþeli, Kurudere, Düzenli, Kireçli, Yýðýlý, Kapik, Irmaklar, Bülbülan, Çamlýca, Hanlýköy,Ballý ve Yoncalý yaylalarý,
2.Muratlý-Borçka, Artvin-Ortaköy Deresi ile Gürcistan arasýnda kalan bölgedeki, Taþköprü, Meydancýk, Mýsýrlý, Oba, yaylalarý,
3.Merkez Ýlçe–Zeytinlik-Yusufeli Ýlçesi çizgisinin kuzey ve kuzeybatýsýnda kalan bölgedeki Keþoðlu, Çamlýk, Maðara, Ýnekli, Kocakarýlý, Dikme ve Taþkýnlýk yaylalarý sayýlabilir.
Vadiler
Artvin ili yüzey þekilleri, genellikle yer altý kýrýlmalarý ve volkanik faaliyetler sonucunda meydana gelmiþtir. Vadilerin bir bölümü ise bu tektonik kýrýlmalar sonucunda meydana gelen fay ve çizgilerine uyarak oluþmuþ dað sýralarýný birbirinden ayýran, daðlara paralel çizgiler halindedir. Ýl’de bulunan vadileri iki ana kýsma incelemek mümkündür;
1 – Asýl Çoruh Vadisi 2 – Çoruh ýrmaðý kollarýnýn meydana getirdiði vadiler.
Çoruh Vadisi : Çoruh ýrmaðýnýn il sýnýrýna girdiði yerden baþlayýp Muratlý Bucaðýnda il sýnýrýný terk ettiði yere kadar uzanan 150 km uzunluðunda bir vadidir. Genellikle çok dar ve derin “V” ve “U” þeklinde boðazlar halinde uzanýr. Zeytinlik – Yusufeli ve Zeytinlik Muratlý arasý olmak üzere iki bölümden meydana gelir.
Diðer vadiler :
a) Ardanuç Dere’si Vadileri : Vadi tabaný Ardanuç ilçesinde nispeten geniþtir. Ýlçe merkezinin 7 km kuzeybatýsýnda bulunan Cehennem Dere’si tipik bir kanyon vadidir. 500 m uzunluðunda 70 m. Geniþliðinde ve 6 m derinliðindedir. Ardanuç suyuna açýlýr. Dünyada sayýlý kanyon vadileri yer alýr.
b) Ortaköy Vadisi : Þavþat ilçesinin sularýný boþaltan irili ufaklý çaylarýn meydana getirmiþ olduðu bu vadi zengin bitki örtüsüyle kaplýdýr.
c) Altýparmak Vadisi : Barhal Dere’sini takip eder. En geniþ yeri 3 m’dir. d) Murgul Vadisi : Murgul Dere’sinin meydana getirdiði bu vadinin tabaný diðer vadi tabanlarýna göre daha geniþtir.
Akarsular
Ýl sýnýrlarý içinde bulunan akarsular iki bölümde incelenir. Bir kýsmý asýl ýrmak olan Çoruh Nehri’nAkarsularda Rafting Sporuin kollarýný meydana getirirken bir kýsmý da il sýnýrlarý içinde ve il sýnýrlarý dýþýnda Karadeniz’e dökülen nehirlerdir. Baþlýcalarý þunlardýr; ÇORUH NEHRÝ Ýlin en büyük akarsuyu olan Çoruh Nehri, Mescit Daðlarý’ndan kaynaðýný alarak, Bayburt’u geçtikten sonra Yusufeli ilçesinin Yokuþlu Köyünün mevkiinde il sýnýrýna girer. Su kavuþumu denilen yerde Oltu suyu ile birleþir. Yusufeli yakýnlarýnda Barhal deresiyle birleþen Çoruh Nehri kuzeybatý yönüne girer. Artvin yakýnlarýnda Ortaköy suyunu, Borçka’da Murgul suyunu - Ýçkale suyunu ve Kaynarca suyunu alarak Muratlý Bucaðýný geçerek, Batum’un güneybatýsýnda Karadeniz’e dökülür. Çoruh Nehri’nin uzunluðu 376 km olup, 354 km’si sýnýrlarýmýz içerisindedir.
OLTU ÇAYI : Karga pazarý Daðlarý’ndan kaynaðýný alýr. Yusufeli yakýnlarýnda Tortum Çayý ile birleþir. Güralp kayasý denilen yerde Çoruh Irmaðýna kavuþur.
TORTUM ÇAYI : Kargapazarý Daðlarý’ndan kaynaðýný alýr. Tortum Gölü’ne girip çýktýktan sonra Yusufeli yakýnlarýnda Oltu Çayý ile birleþir.
BAHRAL ÇAYI : Kaçkar Daðlarý’ndan kaynaðýný alýr. Erzincan, Yüncüler, Çevreli ve Dört Kilise derelerini alarak Çoruh Nehri’ne karýþýr.
ÞAVÞAT SUYU : Þavþat, irili ufaklý 13 deresi bulunmasý ile su zenginliðine sahip bir ilçemizdir. Þavþat deresi Ortaköy deresinin kaynaðý olup Ardanuç deresiyle birleþerek Çoruh Nehri’ne kavuþur. Kaynaðýný Sahara daðlarýndan alarak Þavþat suyuna birleþir.
Göller
Artvin’de, irili ufaklý çok sayýda göl vardýr. Bunlarýn çoðu buzul vadilerinin diplerinde oluþmuþtur ve genellikleÞavþat - Karagöl Karagöl adýyla anýlýr.
Önleri moren yýðýnýyla dolu olan bu göller derindir.
Çoðunda bol alabalýk bulunan ve doða harikasý olan bu göllerin en önemlileri, Þavþat ve Borçka’da bulunan ve Karagöl adýyla anýlan göllerdir.
Yeraltý Zenginlikleri
Artvin Ýli topraklarý, maden yataklarý oluþumuna elveriþli bir bölgede yayýlmýþtýr.
Ülkemizin en zengin bakýr madeni yataklarý Artvin’de bulunur.
Maden Tetkit ve Arama Enstitüsü’nce (MTA); Merkez Ýlçede altýn, Ardanuç Ýlçesinde Manganez, Borçka ve Murgul’da bakýr, pirit ve manganez, Þavþat’ta bakýr, kurþun, çinko ve manganez, Yusufeli Ýlçesinde de linyit kömürü açýsýndan zengin rezervlerin bulunduðu tespit edilmiþtir.
Ýklim
Artvin’in iklimi, yeryüzü þekillerinin özellikleri nedeniyle bölgelere göre çeþitlilik göstermektedir. Kýyý kesimlerinde ýlýk ve yaðýþlý bir iklim tipi egemendir. Buna karþýn, Ýl’in iç bölgelerine doðru, yüksek kesimlerde kýþlar sürekli ve bol karlý, yazlar serin geçer. Çoruh Vadisi’nin derin tabanýnda, kýyýya oranla daha az yaðýþlý, kýþlarý fazla sert olmayan bir iklim tipi vardýr.
Bitki Örtüsü
Artvin Ýl topraklarýnýn yaklaþýk % 55’ini (390.000 ha) ormanlýk alanlar kaplamýþtýr. Ýldeki ormanlarýn büyük bölümünü iðne yapraklý aðaçlar oluþturmaktadýr. Bölgede, yüksek daðlarýn eteklerinden üst kýsýmlara doðru gidildikçe, önce yapraklý türler, sonra iðne yapraklýlar görülmektedir.
Kaynak: artvin.gov.tr/index.php?page=GenelBilgiler&file=cografya
|
|
|
|
|